Yön bulma kavramı, oldukça önemli bir kavramdır. Hele ki doğayı
seviyorsanız ve maceracı bir yapınız varsa, bu kavram önemini daha da
artırmakta ve kesinlikle bilinmesi gereken bir olgu olmaktadır.
Özellikle doğada dolaşırken kaybolduğunuz’da can simidi
konumunu alan yön bulma, çok farklı metodları bulunmaktadır. Bu metodlar
sayesinde, gidilecek yere kolayca ulaşılır ve kaybolma tehlikesi
yaşanmaz. Yön bulmada en çok bilinen ve uygulananyöntem, arazide
bulunulan konumu güneşin konumuna göre ayarlanmasıdır. Öyle ki, arazi
nerede olursa olsun güneşin doğduğu taraf doğuyu gösterir.
Burada sağ kol doğu tarafına, sol kol batı tarafına çevrilirse ön
taraf kuzeyi arka taraf ise güneyi gösterecektir. Bu yöntem en bilinen
yöntem olmakla birlikte yön bulmada uygulanandaha farklı yöntemlerde
bulunmaktadır. Bu yöntemler, pusula, çubuk, karınca yuvaları, mezar
taşları, kutup yıldızı, ağaçlardaki yosunlar ve camilerdir.
Pusula, yön bulmada en çok kullanılan araçlardan birisidir. Konum ne
olursa olsun pusulalarda yer alan gösterge daima olarak kuzey yönünü
göstermektedir. Diğer yönler de, pusulada yeralan yönlere göre oldukça
rahat bir şekilde belirlenerek, rahatlıkla yön bulunmaktadır.
Yön bulmada bir diğer yöntem, çubuk metodudur. Bu
yöntemeözelikle filmlerde oldukça fazla rastlanılmaktadır. Aynı zamanda
çubuk yöntemi, yön bulmada kullanılan en eski yöntemlerden birisi
olmaözelliğini de taşımaktadır. Bu yöntem için yaklaşık 1 metre
uzunluğunda çubuk gerekmektedir. Bu çubuk yere dikilir ve ardından gölge
yönü izlenir. Öğle zamanında gölge en kısa uzunluktadır. Bu en kısa
uzunluk, kuzey yönünü göstermektedir. Bu yöntem için güneş tam tepeye
ulaşmadan çubuğun oluşturduğu gölge işaretlenir. Ardından bir gölge
noktası daha işaretlenir. İlk işaretlenen noktaya sağ ayak, ikinci
işaretlenen noktaya ise sol ayak yerleştirilir. Bu komumdaki yön, kuzeyi
işaret etmektedir.
Camilere bakılarak da, yön belirleme işlemi yapılabilmektedir.
Camilerde yer alan mihrabın karşısında bulunan giriş kapıları, kuzey
yönünü göstermektedir. Şerefeye doğru açılan kapılar ise, güney yönünü
işaret eder. Camilerin yanı sıra, kiliseler yardımıyla da yön
bulunabilmektedir. Kiliselerde yer alan kilise çanı, daima kilisenin
batısında bulunur. Bu yön yardımıyla diğer yönler hesaplanabilir.
Yön bulmada kullanılan bir diğer yöntem olan karınca yuvaları adeta
efsaneleşmiş durumdadır. Eğer bir karınca yuvasına rast gelinirse, yön
bulma işlemi oldukça basit bir hale bürünecektir. Çünkü karıncaların
yaptıkları yuvalar, daime güney yönünü göstermektedir.
Hiç şüphesiz ki yön bulmada bilinirliliği çok fazla olmadığı için
pek kullanılmayan yöntem yosunlardır. Pek bilinmese de, yosunlar
yardımıyla da yön oldukça basit bir şekilde bulunabilmektedir. Ağaçlarda
ya da taşlarda meydana gelen yosunlar, kesinlikle ağaçların ve taşların
kuzeyinde oluşmaktadır. Bu yön sayesinde diğer yönler de
belirlenebilmektedir.
Müslüman ve Hıristiyan mezarlıklarıyla da yön bulma işlemi
gayet kolay bir şekilde yapılabilmektedir. Müslüman mezarlığında baş
kısım batı yönünü, ayak kısmı doğu yönünü yüz ise güney yönünü
göstermektedir. Hıristiyan mezarlarında ise, başlar güney yönünü işaret
etmektedir.
Kutup yıldızı da, yön bulma işleminde kullanılan bir yöntemdir. Gece
karanlık gökyüzünde kutup yıldızı görünürse, ön taraf kuzey yönünü
işaret edecektir.