Uçmak insanoğlunun eski tarihlerden beri hep hayali olmuştur. Uçağın
tarihine bakıldığında 1903 yılında Orville ve Wilbur Wright kardeşler
ilk motorlu uçağı icat edene kadar bir çok başarısız deneme olduğu
görülmektedir. Wright kardeşler ilk uçuş denemelerinden 9 ay önce ilk
motorlu uçağın patentini almışlardır.
1899 yılında yazılmış Wilbur Wright ‘ın notlarında, George Cayley,
Octave Chanute, Samuel Langley ve Otto Lilienthal’in yaptığı deneyler ve
çalışmalardan yardım aldıkları, uçurtmalar, planörler ve kuşları
deneylerinde kullandıkları görülmektedir. Hatta deneyleri için kendi
rüzgar tünellerini inşa etmişlerdir. Mükemmel sonuçları yakalayana kadar
yüzlerce deney yapmışlar, sonuçları havacılığın öncüsü olarak kabul
edilen Octave Chanute ile paylaşarak onun tavsiyelerini almışlardır.
Wright kardeşler icat ettikleri uçakla yaptıkları ilk denemede yerden
10 feet yüksekte toplam 120 metre yol almışlar ve 12 saniye havada
kalmayı başarmışlardır.
Uçağın hikayesi eski yunan ve hindu hikayelerinde hayvan ve
arabaların etrafında uçan adamlardan bahsedilmektedir. M.Ö. 400 yılında
Yunan filozof, matematikçi ve mimarların buhar ile çalışan ve 600 metre
yüksekliğe kadar çıkan uçan bir alet yaptığına dair rapolar vardır. Bu
raporlar tam olarak doğrulanamadığı için Wright kardeşler motorlu uçağın
ilk mucitleri olarak tarihe geçmiştir.
Her ne kadar ilk motorlu uçağı icat edenler Wright kardeşler olsa da
uçak ile ilgili daha eski çalışmalara bir göz atmakta fayda vardır.
Kayıtlar 11. yy da yaşamış Eilmer adlı bir keşişin planör denemeleri
yaptığını göstermektedir. Uçma denemeleri yapan bir başka isim ise Şair
Abbastır. Kuşların uçma kodeksi ve uçak tasarımları ile Leonardo Da
Vinci de uçağın tarihinde yer almaktadır.17. yy da Hazerfen Ahmet
Çelebi kanat takarak yaptığı başarılı uçma denemesi ile tarihe
geçmiştir. 18. yy da Francoise Pilatre de Rozier’in bir balon üzerinde
uçma denemeleri yapmıştır.
1803 yılında George Cayley (Aerodinamik yasalarını keşfetmiştir)
çeşitli planör denemeleri yapmıştır. John Montgomery adlı Amerikalı bir
bilim adamı 1883 yılında kontrollü bir planör yapmayı başarmıştır.
Her hangi bir itici gücü yani motoru olmayan tüm denemeler ve çalışmalar Wright kardeşlere yön göstermiştir.
1903 yılında bir Fransada bulunan Uluslararası Havacılık Federasyonu
(Fédération Internationale Aéronautique) tarafından Wright kardeşlerin
uçağı sürekli olarak uçabilen ilk uçak olarak kabul edilmiştir. 2 yıl
sonra 1905 yılında Wright kardeşler daha fazla kontrol imkanı olan ve
daha istikrarlı olarak uçan Wright Flyer III adını verdikler uçağı
yaptılar.
1. Dünya Savası ve Sonrası
1914 yılında dünya savaşı uçağın hızlı gelişiminde önemli bir yer
tutmaktadır. Uçak artık bir savaş aleti halini almış ve savaş silahı
olarak potansiyelini göstermiştir. Özellikle Almanlar ve müttefikleri
savaş silahı olarak uçağı oldukça etkili kullanmışlardır.
Savaşın bitimi ile birlikte uçaktaki gelişim hem askeri hem de ticari
alanlarda hızla devam etmiştir. 1919 yılında atlantik okyanusunu geçen
ilk uçak yolculuğu yapılmıştır. Aynı yıl Amerika’dan Kanadaya ticari bir
uçuş gerçekleştirilmiştir. 1930 yılında uçaklarda kullanılan jet motoru
icat edilmiş 2. Dünya savaşına kadar çok hızlı bir gelişim
göstermiştir. 2. dünya savaşında Jet motorlu uçaklar önemli yer
tutmuşlardır.
1947 yılında Chuck Yeager X-1 adlı uçak ile ses duvarını aşarak uçak
teknolojilerinde bir çığır açmıştır. 1952 yılında jet motorlar yolcu
taşımada ve ticari uçaklarda kullanılmaya başlanmıştır. 1960 yılından
sonra jet motor tüm dünyaya yaygınlaşmıştır.
Uçağın icadı ve devam eden tarihsel gelişimi insan oğlunun seyahat
tarzını değiştirmiştir. Gelişmiş ülkelerde uçak ile seyahat etmek
hayatın ayrılmaz bir parçası halini almıştır.